Agenda

22 februari 2026, 17.00 Zuiderkerk- J.S.Bach BWV 22 Jesus nam zu sich die Zwölfe

Zondag 22 februari 2026 klinkt ’s middags om 17.00 weer een Bachcantate in de Zuiderkerk. Dit keer zingen we BWV 22 ‘Jesus nahm zu zich die Zwölfe’.

Johann Kuhnau, Bach’s voorganger als cantor van de Thomaskerk, overleed in juni 1722. Het kerkbestuur nam de tijd voor een sollicitatieprocedure want de cantorfunctie in Leipzig was een veeleisende, maar ook gewilde baan. Georg Philipp Telemann werd de beoogde opvolger. Hij gold in die tijd als de beroemdste componist in Duitsland. Hij werd aangenomen, maar toen het bestuur van de Johanneum Lateinschule vernam dat Telemann wilde vertrekken uit Hamburg, bood het kerkbestuur een salarisverhoging aan, waardoor Telemann bleef en het kerkbestuur in Leipzig opnieuw op zoek moest. De baan werd aangeboden aan een leerling van Kuhnau, Christoph Graupner. Ook hij werd aangenomen, maar toen de keurvorst vernam dat hij zijn hof wilde verlaten, werd ook zijn salaris aanzienlijk verhoogd en ook Graupner bleef op zijn post als Kapellmeister in Darmstadt.

Pas als derde werd dus Bach gekozen als opvolger van Kuhnau. Bach had enige jaren terug al eens een orgel gekeurd in een van de stadskerken van Leipzig en had Kuhnau een paar keer ontmoet. Bach was op dat moment werkzaam aan het hof van Köthen, maar wilde graag een andere positie om zijn kinderen een betere opleiding te kunnen geven. Een universiteitsstad als Leipzig met Bach als leraar en cantor verbonden aan de Thomaskerk- en school, bood de getalenteerde zonen van Bach veel meer mogelijkheden.

De sollicitatieprocedure behelsde onder meer het schrijven van twee cantates op teksten door het kerkbestuur uitgekozen. Deze cantates werden beoordeeld, waarna ze werden ingestudeerd en uitgevoerd op zondag Estomihi, de zondag voor het begin van de Vasten. BWV 22 voor de preek en BWV 23 na de preek. ‘Jesus nahm zu sich die Zwölfe’ moest dus een werk worden dat de sollicitatiecommissie zou moeten overtuigen van Bach’s kunnen.

De cantate is kort want na de preek volgde er nog een, en de bezetting is klein: een strijkorkest en een hobo. Maar de muziek liegt er niet om. Na een klagende orkestrale inleiding zingt de bas de tekst uit het Evangelie van die dag: ‘We gaan op naar Jeruzalem, en al wat door de profeten is geschreven is zal worden volbracht. Plots valt dan het koor in met een snelle en moeilijke fuga. Ook de solisten verderop in de cantate krijgen te maken met lastige passages. Bach wilde niet alleen overtuigen dat hij kon componeren, maar wilde blijkbaar ook wel weten wat het koor in zijn mars had.

Blijkbaar heeft het gewerkt. Hij zou aangenomen worden en tot zijn dood in 1750 aanblijven als cantor in Leipzig. Gelukkig maar!

 31 mei 2026  J.S.Bach BWV 226 Motet Der Geist hilft unsere Swachheit auf

22 november 2026 G.F.Händel Ode for St.Caecilia's day